1. Quá trình thành lập và phát triển

Trước khi thành lập, vào năm 1962, khối sinh viên Địa chất công trình khoá 7 tách ra một nhóm học khoan gồm 22 sinh viên, sau đó (1965) được bổ sung thêm một số sinh viên Trường Trung cấp Cơ điện, hình thành lớp khoan đầu tiên tại Trường Đại học Bách khoa Hà nội.

Tháng 11 năm 1966 cùng với sự ra đời của Trường Đại học Mỏ - Địa Chất, Bộ môn Khoan Thăm dò - tiền thân của Bộ môn Khoan - Khai thác được thành lập từ một nhóm cán bộ của bộ môn Địa chất công trình do kỹ sư Trương Biên làm chủ nhiệm.

Trong khoảng thời gian 1966 - 1974, mọi sinh hoạt, giảng dạy, học tập đều dựa vào nhà dân nơi sơ tán ở Thuận Thành, Hà Bắc. Tuy gặp vô vàn khó khăn, thiếu thốn nhưng Bộ môn vẫn đảm bảo công tác đào tạo liên tục hàng năm đạt chất lượng tốt.

Năm 1967 đào tạo khoá kỹ sư Khoan dầu khí đầu tiên.

Cuối năm 1974 Bộ môn cùng Nhà trường chuyển lên Phổ Yên, Bắc Thái. Thời gian này, do nhu cầu phát triển của ngành Dầu khí, năm 1977 khoa Dầu khí và Năng lượng được thành lập trên cơ sở khoa Công trình và khoa Địa chất. Bộ môn mang tên mới là Bộ môn Khoan - Khai thác. Từ đây, song song với việc đào tạo kỹ sư Khoan thăm dò truyền thống, Bộ môn bắt đầu đào tạo hệ chính quy kỹ sư Khoan dầu khí và kỹ sư Khai thác dầu khí, khoá đầu tiên là khoá 22. Để đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực cho ngành Dầu khí, từ năm 1993 Bộ môn bắt đầu đào tạo kỹ sư Cơ khí thiết bị dầu khí và sau này là Thiết bị dầu khí. Liên tục từ đó đến nay, kỹ sư ngành Kỹ thuật dầu khí được đào tạo ở Hà nội và các cơ sở khác như: Bà Rịa, Vũng Tàu, Quảng Ngãi. 

Bộ môn Khoan - Khai thác là Bộ môn đầu tiên của Nhà trường đã thực hiện phương thức đào tạo “Học kết hợp với thực tế sản xuất”. Các khoá sinh viên đã hoàn thành 3 giếng khoan ở Yên Tử, Quảng Ninh năm 1967 và ở Lào Cai năm 1969, 1975. Là Bộ môn đi đầu trong công tác phục vụ sản xuất, hoàn thành rất nhiều công trình Khoan thăm dò khoáng sản rắn, khoan thăm dò và khai thác nước ngầm cho các đơn vị sản xuất ở nhiều địa bàn khác nhau. Bộ môn đã trực tiếp giúp Nhà trường tìm nguồn nước sạch và xây dựng các giếng khai thác phục vụ sinh hoạt ở Phổ Yên và Cổ Nhuế.  

Tiếp nối truyền thống đổi mới và thích ứng với xu thế phát triển của ngành năng lượng, từ năm 2022 Bộ môn đã mở ngành Kỹ thuật Khí thiên nhiên nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững. Chương trình đào tạo tập trung vào các lĩnh vực công nghệ khai thác, thu gom, xử lý, chế biến, vận chuyển, hóa lỏng và phân phối khí thiên nhiên, góp phần cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp khí và năng lượng trong giai đoạn mới. Việc mở ngành Kỹ thuật Khí thiên nhiên không chỉ thể hiện khả năng thích ứng nhanh của Bộ môn trước những yêu cầu mới của thị trường lao động mà còn khẳng định định hướng phát triển bền vững, gắn đào tạo với chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình đổi mới chương trình đào tạo, mở rộng lĩnh vực chuyên môn và nâng cao vị thế của Bộ môn trong hệ thống giáo dục đại học trong giai đoạn mới. 

Bên cạnh nhiệm vụ đào tạo đại học, Bộ môn còn đảm nhiệm đào tạo trình độ tiến sĩ từ năm 1981 và trình độ thạc sĩ từ năm 1997. Trong suốt quá trình phát triển, Bộ môn không chỉ đào tạo chuyên ngành Kỹ thuật Dầu khí mà còn tham gia giảng dạy và hướng dẫn sau đại học cho nhiều chuyên ngành khác như: Địa chất Dầu khí, Địa vật lý, Cơ khí Mỏ, Điện khí hóa, Tự động hóa và Kinh tế Dầu khí. Điều này đã góp phần khẳng định vai trò và uy tín chuyên môn của Bộ môn trong hệ thống đào tạo và nghiên cứu khoa học của Nhà trường. Song hành với công tác đào tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng và chuyển giao công nghệ phục vụ sản xuất luôn được Bộ môn xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Với sự gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu và thực tiễn sản xuất, các cán bộ của Bộ môn đã chủ trì và tham gia thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học các cấp, từ cấp cơ sở, cấp Bộ đến cấp Nhà nước; đồng thời tham gia giải quyết nhiều vấn đề kỹ thuật quan trọng của ngành dầu khí, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của ngành công nghiệp năng lượng và tài nguyên đất nước.  

Để nâng cao vị thế của mình, Bộ môn đã mở rộng các mối quan hệ hợp tác trong các lĩnh vực NCKH, triển khai công nghệ, phục vụ sản xuất và liên kết đào tạo với các đơn vị trong và ngoài nước.

2. Chức năng, nhiệm vụ

Đào tạo hai trình độ:

- Trình độ Đại học với văn bằng Kỹ sư;

- Trình độ Sau đại học, bao gồm: Cao học với văn bằng Thạc sỹ và Nghiên cứu sinh với văn bằng Tiến sĩ.

Tiến hành các hoạt động NCKH, chuyển giao công nghệ và phục vụ sản xuất trong lĩnh vực: Thăm dò khoáng sản (khoáng sản rắn, dầu và khí,…); Khoan khảo sát nền móng; Khai thác dầu khí và nước ngầm; Thiết bị khoan và khai thác.

3. Cơ cấu tổ chức

4. Danh sách giảng viên

5. Thông tin liên hệ

Phòng 806, nhà C12, trường Đại học Mỏ - Địa chất, 18 phố Viên, phường Đông Ngạc, TP. Hà Nội. 

Địa chỉ email: khoankhaithac@humg.edu.vn 

6. Thành tưu nổi bật và hình ảnh giới thiệu

Trải qua 60 năm xây dựng và phát triển, Bộ môn Khoan - Khai thác đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Đến nay, Bộ môn đã đào tạo hơn 4.000 kỹ sư thuộc các hệ đào tạo chính quy, chuyên tu và vừa làm vừa học; trên 200 thạc sĩ và 40 tiến sĩ cho Việt Nam và nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Hiện Bộ môn đang quản lý và đào tạo 6 nghiên cứu sinh, khoảng 30 học viên cao học cùng 10 lớp sinh viên hệ chính quy thuộc các chuyên ngành do Bộ môn phụ trách.

Trải qua 60 năm, nhiều thế hệ các thầy, cô giáo đã vượt qua bao khó khăn thử thách để xây dựng Bộ môn nhiều năm liền đạt danh hiệu thi đua cao nhất, được Nhà nước, Chính phủ, Bộ tặng thưởng Huân chương lao động hạng 3 và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Trong thời gian chiến tranh chống Mỹ cứu nước và chiến tranh biên giới, một thầy giáo nhập ngũ, hai thầy giáo và 70 sinh viên đi phục vụ phòng tuyến 1. Thầy giáo Nguyễn Xuân Nguyên đã anh dũng hy sinh và trở thành liệt sỹ.

Khen thưởng

Danh hiệu thi đua và Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Năm1970, 1975: Về thành tích đào tạo gắn liền với sản xuất;

- Năm 1977: Về thành tích thực hiện đào tào vừa làm vừa học;

 - Năm 1983: Về thành tích đào tạo và NCKH;

- Là Bộ môn duy nhất của Bộ Đại học và THCN được tặng “Huy chương vàng” về thành tích “Gắn liền công tác đào tạo với NCKH và phục vụ sản xuất” (1982-1985);

- Năm 1987: Về thành tích đào tạo và phục vụ sản xuất;

- Năm 1991, 1998: Về thành tích đào tạo, NCKH và phục vụ sản xuất;

- Năm 2004- 2005: Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về thành tích đào tạo;

- Năm 2006: Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về thành tích đào tạo;

- Năm 2009: Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về thành tích đào tạo;

- Năm 2011: Tập thể lao động tiến tiến của Trường Đại học Mỏ - Địa chất;

- Năm 2012: Tập thể lao động xuất sắc của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

 - Năm 2013: Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về thành tích đào tạo;

 - Năm 2013: Tập thể lao động xuất sắc của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

 - Năm 2011: Tập thể lao động tiến tiến của Trường Đại học Mỏ - Địa chất;

 - Năm 2014: Tập thể lao động tiến tiến của Trường Đại học Mỏ - Địa chất;

 - Năm 2015: Tập thể lao động tiến tiến của Trường Đại học Mỏ - Địa chất;

 - Năm 2016: Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về thành tích đào tạo.

- Năm 2021: Tập thể lao động xuất sắc của Trường Đại học Mỏ - Địa chất

- Năm 2022: Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

Bằng khen của các Bộ, Ngành, Trung ương và UBND các tỉnh

 - Năm 1969: Bằng khen của Tổng cục Địa chất về thành tích đào tạo gắn liền phục vụ sản xuất;

 - Năm 1975: Bằng khen của Tổng cục Địa chất về thành tích đào tạo gắn liền với thực tế;

 - Năm 1976: Bằng khen của UBND tỉnh Bắc Thái về thành tích đào tạo, NCKH gắn liền với phục vụ sản xuất;

 - Năm 1985: Bằng khen của Bộ Công nghiệp nặng về thành tích đào tạo, NCKH và phục vụ sản xuất;

 - Năm 2004: Bằng khen của Tổng hội Địa chất Việt Nam về thành tích đào tạo và NCKH;

- Năm 2022: Bằng khen của Tổng hội Địa chất Việt Nam.

Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

 - Năm 1976: Về thành tích đào tạo và phục vụ sản xuất;

 - Năm 1986: Về thành tích đào tạo gắn liền với sản xuất;

- Các năm 1999, 2002: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ về thành tích đào tạo và NCKH, phục vụ xản xuất.

Khen thưởng của Nhà nước

- Năm 2004: Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng 3 về thành tích đào tạo, NCKH và phục vụ sản xuất.          

Ngoài thành tích chung các thầy cô trong Bộ môn còn nhận được nhiều giấy khen, bằng khen, huân, huy chương kháng chiến chống mỹ cứu nước các loại của Trường, Bộ, Chính Phủ và Chủ tịch nước.

Tập thể bộ môn Khoan - Khai thác đón nhận Huân chương Lao động Hạng Ba

Lễ bảo vệ Tốt nghiệp lớp Khoan thăm dò K23 tại Phổ Yên - Bắc Thái

Cán bộ Bộ môn cùng Lớp Chuyên tu Công nghệ khoan khai thác dầu khí K24 

Sinh viên lớp Khoan - Khai thác K46 thực tập tại mỏ Bạch Hổ - Vũng Tàu

   Hình ảnh lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Bộ môn Khoan – Khai thác